Page 117 - Aldabek_Dunie_tarih_8_kz
P. 117

ХӞХ ӢАСЫРДАӢЫ РЕСЕЙДЕГӞ
                    ӦОӢАМДЫӦ-САЯСИ ОЙДЫӪ ДАМУЫ





               § 19.  ХІХ  ҒАСЫРДАҒЫ  РЕСЕÉДІҢ  ДАМУЫ.  РЕСЕÉ
                        САМОДЕРЖАВИЕСІНІҢ  ДАҒДАРЫСЫ

            ХІХ ғасырдың басындағы Ресейдің эконо-
        микалық дамуының негізгі сипаттары.

            ХІХ ғасырдың бірінші жартысында Ресей               Бӯл сабаӧта:
   Басылымның мүліктік құқықтары “Мектеп” баспасына тиесілі
        экономикасының  дамуы  күрделі  жағдайда                •  ХӞХ ӣасырдаӣы
        өтті. 1812 жылы Отан соғысы болды. Аса ірі              РесейдӠӫ рӹлӠ, РесейдӠӫ
        қиыншылықтар ды  бастан  кешіре  отырып,                экономикалыӧ дамуын­
        халық  өз  Отанының  тәуелсіздігін  сақтап              даӣы орын алӣан тарихи
                                                                жаӣдайлар;
        қалды.  Бұл  соғыс  бүкіл  экономиканы  дағ-
        дарысқа  әкелді  және  Ресейдің  әлеуметтік-            •  капиталистӠк тәртӠптӠӫ
                                                                ӧалыптаса бастауы,
        экономикалық дамуына кедергілерін тигізді.              ӹнеркәсӠптӠӫ даму
        XVIII  ғасырда  басталған  феодализмнің                 ерекшелӠктерӠ;
        ыдырауы тез жүрді.
            Ресейдің тарихи дамуының екінші маңыз-              •  РесейдегӠ ӹнеркәсӠп
                                                                тӹӫкерӠсӠнӠӫ басталуы,
        ды  ерекшелігі  эко номикаға  үлкен  ықпал              90­жылдардаӣы ӹнер­
        еткен  таптық  қарама-қайшылықтардың,                   кәсӠптӠӫ дамуы туралы
        шаруалар қозғалысының шиеленісуі болды.                 бӠлемӠз.
        Шаруалардың  азаттық  үшін  күресі  жыл
        өткен сайын бұқаралық сипат ала бастады.
        Бұл  фео далдық  жер  иеленудің  бұзылуына,             Тірек
                                                                сөздер
        помещиктер  мануфактурасының  құлды ра-
        уына әкелді.                                            • басыбайлылыӧ
                                                                  жӭйе
                                                                • басыбайлылыӧ
          Ойлан                                                   ӧӯӧыӧ

                     Ресей экономикасының дамуы
                     қан дай  тарихи  жағдайларда  жүрді?

            ХІХ  ғасырдың  ортасына  қарай  жер  меншіктерінің  қарызға
        сатылымы көбейді, помещиктердің банктерге қарызы өсті, тиімсіз
        жерлерді  жалға  беру  көбейді  —  оларды  1801  жылдан  бастап
        заңмен рұқсат етілген дворяндық емес сословие өкілдеріне жалға
        берді.  Шаруашылық  жүргізудің  басыбайлылық  әдісі  Ресейдің
        орталығында  сақталды.  Алайда  ауыл шаруашылығында  оның
        оңтүстік аудандарында капиталистік тәртіптің қалыптасу сипаттары
                                                                                    117
   112   113   114   115   116   117   118   119   120   121   122